RADYOTERAPI
Radyasyon tedavisi, kanser hücrelerini öldürmek için yüksek enerjili X ışınları ve başka partiküllerin kullanılmasıdır. Tümöre yakın yerlerde ya da memede herhangi bir yerde kalmış olabilecek kanser hücrelerini saf dışı bırakmak amacı ile, yardımcı radyasyon tedavisi, lumpektomi ya da parsiyel mastektomi sonrası düzenli olarak haftalar boyunca verilir. Yardımcı radyasyon tedavisi aynı zamanda tümörün boyutu, koltuk altındaki kanserli lenf nodu sayısı ve cerrah tarafından çıkartılan tümörün çevresindeki dokunun genişliğine göre önerilebilir. Yardımcı radyasyon tedavisi, meme kanserinin hem memede ve hem de göğüs duvarında geri gelme olasılığının azaltılmasında etkilidir.Her ne kadar nadir bir uygulama ise de, yeni yardımcı (neo-adjuvan) radyasyon tedavisi, cerrahi tedavinin kolaylaştırılması amacı ile büyük bir tümörün küçültülmesi için cerrahi girişim öncesi radyasyon tedavisi uygulanmasıdır. Radyasyon tedavisi aralarında yorgunluk, şişme ve deri değişikliklerinin bulunduğu yan etkilere yol açabilir. Her ne kadar pnömoni ya da radyasyona bağlı pnömoni nadirse de radyasyondan akciğerlerin küçük bir kısmı etkilenebilir. Geçmişte eski teknik ve araçlarla uygulanan radyasyon tedavisinde , sol meme kanseri nedeni ile tedavi edilen kadınlarda uzun dönemde kalp hastalığı riskinde hafif bir artış görülürdü. Günümüzde modern teknikler kalbin büyük kısmını radyasyon hasarından koruyabilmektedirler. Uzun yıllar boyunca radyasyona maruz kalmanın kanser için bir risk faktörü olduğu düşünülmüşse de yaşayanlardan tedavi görülen bölgede başka tür bir kanser gelişenlerin oranı 500’de birden azdır. Lumpektomi ve yardımcı tedavi ile mastektomiyi karşılaştıran klinik denemeler , 20 yıllık bir zaman aralığında başka bir kanser gelişen ya da başka bir kanserden ölen hasta sayısında farklılık göstermemektedirler. Radyasyon tedavisinin en sık türü radyasyon tedavisinin vücut dışında bir makineden verildiği eksternal ışın radyasyon tedavisidir. Radyasyon tedavisi implantlar kullanılarak uygulanırsa bu internal radyasyon tedavisi ya da brakiterapi olarak adlandırılır. Bu tedavide meme tümörünün içine ya da yakınına geçici olarak konulan plastik kataterler içinde küçük radyoaktif tanecikler yerleştirilir. Bir başka tür radyasyon tedavisi de meme yakınına yerleştirilen bir balon kateterden (mammosit olarak adlandırılır) radyasyon salınarak yapılır. Lumpektomi ya da parsiyel mastektomiden sonra standart radyasyon tedavisi altı ya da yedi hafta boyunca, haftada 5 gün eksternal ışın tedavisi uygulanmasıdır. Bu tedavi genellikle ilk 4.5-5 hafta boyunca tüm meme ışınlanır,ardından tümör yatağı bölgesine odaklanılır. Tedavinin bu -15- odaklandırılmış kısmı “boost” olarak adlandırılır ve memede nüks riskini azalttığından invaziv meme kanserli kadınlarda standart olarak uygulanır. Bu boost ayrıca genellikle in situ meme kanserli kadınlarda da verilir ve devam etmekte olan uluslar arası bir klinik denemenin konusudur. Mastektomiden sonraki standart radyasyon tedavisi 5 ila 6 hafta boyunca, haftada 5 gün (pazartesiden cumaya) göğüse eksternal ışın radyasyon tedavisidir. Koltukaltı lenf nodlarında kanser varsa radyasyon tedavisi boyun ve koltukaltının göğüs duvarı ve memeye yakın bölgelerine de uygulanabilir. Tedavi süresini 6 ila 7 haftadan 3 ila 4 haftalık bir peryoda indiren yeni radyasyon yöntemlerine ilgi giderek büyümektedir. Bir yöntemde (hipo-fraksiyone radyasyon tedavisi olarak adlandırılır) tüm memeye her gün daha yüksek doz vermektir ve böylelikle toplam tedavi süresi 3 ila 4 haftaya düşer. Bu aynı zamanda, tüm meme radyasyon tedavisi sırasında ya da daha sonra, memede tümör yatağına daha yüksek doz radyasyon verilmesi ile kombine edilebilir. Kanada ve İngiltere’de yapılan klinik denemeler, aynı kanser kontrol oranları ve aynı yan etkilerle, hastalar tarafından kısa radyasyon tedavisi şemalarının uzun radyasyon tedavi şemaları ile eşit olarak kabul edilebileceğini göstermişlerdir. Bu daha kısa şemalar ABD’de giderek daha fazla kabul görmektedir ve konforu arttırma ve bir radyasyon kürünü tamamlamak için gereken zamanı azaltmanın bir yoludur.